|
KÖY KANUNU
Kanun Numarası
: 442
Kabul Tarihi
: 18/3/1924
Yayımlandığı R. Gazete
: Tarih : 7/4/1924 Sayı: 68
Yayımlandığı Düstur
: Tertip: 3 Cilt: 5 Sayfa: 336
BİRİNCİ FASIL
Madde 1 - Nüfusu iki binden aşağı
yurtlara (köy) ve nüfusu iki bin ile yirmi bin arasında olanlara (kasaba) ve
yirmi binden çok nüfusu olanlara (şehir) denir. Nüfusu iki binden aşağı olsa
dahi belediye teşkilatı mevcut olan nahiye, kaza ve vilayet merkezleri
kasaba itibar olunur. Ve Belediye Kanununa tabidir.
Madde 2 - Cami, mektep, otlak,
yaylak, baltalık gibi orta malları bulunan ve toplu veya dağınık evlerde
oturan insanlar bağ ve bahçe ve tarlalariyle birlikte bir köy teşkil
ederler.
Madde 3 - Bu kanunun hükmü başlar
başlamaz her köyün sınırı ihtiyar meclis tarafından bir kağıda yazılır.
Sınır için komşu köyler ile aralarında uzlaşamadıkları yerler varsa bu da
gösterilir ve yazılan sınır kağıdı ihtiyar meclisince mühürlenerek nahiye
müdürüne gönderilir. Nahiye müdürü de bu sınır kağıdını kaza veya vilayete
gönderir. Oralarda idare meclisince sınır kağıdı tetkik ve tasdik olunduktan
sonra tasdikli bir örneği tekrar köy ihtiyar meclisine verilmek üzere nahiye
müdürüne yollandığı gibi asıl sınır kağıdı da tasdikli olarak tapu idaresine
verilir. İki köy arasında uzlaşılamıyan sınırlar için idare meclisleri
tahkikat ve tetkikat yaparak sınırı beşinci maddeye göre çizip her iki köye
de tasdikli birer örneğini gönderir ve bu katidir. Kazadaki bütün köylerin
tasdikli sınır kağıtları tapuca bir deftere yazılıp defterin altı idare
meclisine tasdik ettirilir. Ayrıca bu tasdikli defterin bir suretide tapuca
çıkarılıp idare meclisinde saklanmak üzere verilir. Köy sınırlarına ait
işlerde Devlet daireleri ve mahkemelerce bu tasdikli defterler esastır.
Madde 4 - Bir köyün sınırı aşağıda
tarif edildiği şekilde çizilir.
1 - Eskiden beri bir köyün sayılan
bütün tarla, bağ bahçe, çayır, zeytinlik palamutluk, baltalık ve ortaklar
sınır içinde kalmalı.
2 - Dağlık ve ormanlık havalide ötede
beride dağınık olan evler, tarlalar, meralar parça parça en yakın köye bağlı
sayılmakla beraber bunlar sınır haricinde bırakılmalı yalnız her birinin adı
sınır kağıdının altında yazılmalı.
3 - Sınır mümkün olduğu kadar kolay
anlaşılacak surette dereler, tepeler, yollar veya diğer değişmiyen işaretli
yerlerden geçmeli ve bu dere, tepe ve yolların veya işaretli yerlerin
köylüce adları ne ise behemehal sınırda sıra- siyle yazılmalı.
4 - Eğer bir köyün sınırını
derelerden, tepelerden, yollardan veya diğer değişmiyen işaretli yerlerden
geçirmek kabil olmazsa o halde sınır mümkün olduğu kadar düz yapılmalı ve
büyük taşlar dikilerek sınır gösterilmeli.
5 - Bir köy ahalisinden bazı
kimselerin başka bir köy arazisi içinde kalan dağınık tarla, bağ, bahçe gibi
yerleri sahibinin bulunduğu köyün sınırında değil öteki köyün sınırında
gösterilmeli.
6 - Bir köyün sınırı mutlaka diğer
köyün sınıriyle birleşmek lazım gelmez.
İki köyün sınırları arasında
eskidenberi hiçbir köyün malı sayılmıyan boş arazi, dağlar, ormanlar,
yaylaklar varsa bunlar gene sınırın dışında bırakılmalı.
7 - Bir köyün malı olan yaylaların o
köy ihtiyar meclisi tarafından ayrıca sınırı çizilmekle beraber bu sınır
kağıdı asıl köyün sınır kağıdı ile birleştirilmeli.
Madde 5 - İki köy arasında nizalı
sınırların çizilmesi için Hükümetin emriyle iki köy heyeti ihtiyariyesi bir
araya toplanarak işin kendi aralarında düzeltilmesi için çalışılır. Gene
uzlaşamadıkları halde idare meclisi tetkikat ve tahkikat yaparak altı ay
içinde doğrudan doğruya sınırı çizer ve bu kati olur.Beş sene müddetle
değiştirilemez.
Bir köy sınırı; bu kanun mucibince
çizildikten beş sene sonra hasıl olacak lüzum ve ihtiyaç üzerine ihtiyar
meclisi sınırın büyültülüp küçültülmesi için müracaatta bulunabilir. Şayet
bu sınırın büyütülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunmuyorsa vilayet
veya kaza idare meclisleri kararıyla sınır tashih olunur ve tasdikli deftere
yazılır.
Sınırın büyültülmesi veya
küçültülmesi başka bir köye dokunuyorsa bu maddenin birinci fıkrasına göre
mesele halledilir.
Madde 6 - (Değişik: 25/2/1998 -
4342/34 md.) Birkaç köy arasında müşterek olan sıvat, sulak, pınar ve
baltalık gibi yerler eğer bir köy sınırı içinde kalıyorsa o köyün malı
olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi istifade ederler.
Bu gibi müşterek yerler bir köy
sınırı içinde kalmıyorsa buralardan istifade eden köylerin müştereken malı
olup her köyün sınır kağıdında bu hakları yazılır ve müştereken koruyup
eskisi gibi istifade ederler.
Madde 7 - Köy bir yerden bir yere
götürülebilen veya götürülemiyen mallara sahip olan ve işbu kanun ile
kendisine verilen işleri yapan başlı başına bir varlıktır. Buna (şahsı
manevi) denir.
Madde 8 - Köyün orta malı kanun
karşısında Devlet malı gibi korunur. Bu türlü mallara el uzatanlar Devlet
malına el uzatanlar gibi ceza görürler.
Madde 9 - İşbu kanun ile köye verilen
işleri görmek (Köy muhtarının) ve (İhtiyar meclisinin) vazifesidir.
Madde 10 - Muhtar, köyün başıdır.
İşbu kanuna göre köy işlerinde söz söylemek, emir vermek ve emrini yaptırmak
muhtarın hakkıdır.
Muhtar Devletin memurudur. Devlet
işlerinde vazifesini (36) ncı maddeye göre yapar.
Madde 11 - Köy muhtarının ve yapacağı
işte köy muhtariyle birlik olanlara köy işlerinde fenalıkları anlaşılırsa
Devlet memuru gibi muhakeme edilirler ve ceza görürler .
İKİNCİ FASIL
Köy işleri
Madde 12 - Köye ait işler ikiye
ayrılır:
1 - Mecburi olan işler;
2 - Köylünün isteğine bağlı olan
işler.
Köylü mecburi olan işleri görmezse
ceza görür. İsteğine bağlı olan işlerde ceza yoktur. Ancak köylünün isteğine
bağlı bu gibi işlerde köy derneğinin yarısından çoğu hükmederler ve vilayete
bağlı olan yerlerde vali ve kazaya bağlı olan köylerde kaymakamın rızasını
alırlarsa o iş bütün köylü için mecburi olur. Ve yapmıyan ceza görür.
Madde 13 - Köylünün mecburi işleri
şunlardır:
1 - Sıtma, sivrisinek tarafından
aşılandığı ve sivrisinek de su birikintilerinde barındığı ve ürediği için
her şeyden evvel köy sınırı dahilindeki su birikintilerini kurutmak;
2 - Köye kapalı yoldan içilecek su
getirmek ve çeşme yapmak, köyün içtiği su kapalı geliyorsa yolunda delik
deşik bırakmamak ve mezarlıktan veya süprüntülük ve gübrelikten geçiyorsa
yolunu değiştirmek;
3 - Köylerdeki kuyu ağızlarına bir
arşın yüksekliğinde bilezik ve etrafını iki metre eninde harçlı döşeme ile
çevirmek;
4 - Evlerde odalarla ahırları bir
duvarla birbirinden ayırmak;
5 - Köyün her evinde üstü kapalı ve
kuyulu veya lağımlı bir hala yapmak ve köyün münasip bir yerinde herkes için
kuyusu kapalı veya lağımlı bir (Hela) yapmak;
6 - Evlerden dökülecek pis suların
kuyu, çeşme, pınar sularına karışmıyarak ayrıca akıp gitmesi için üstü
kapalı akıntı yapmak;
7 - Köyde evlerin etrafını ve köyün
sokaklarını temiz tutmak, her ev kendi önünü süpürmek;
8 - Çeşme, kuyu ve pınar başlarında
gübre, süprüntü bulundurmayıp daima temiz tutmak, ve fazla sular etrafa
yayılarak bataklık yapmaması için akıntı yapmak;
9 - Köyün süprüntü ve gübreliğini
köyden uzakça yol üstü olmayan sapa ve rüzgaraltı yerlerde yapmak ve herkese
o gübrelikten ayrı yerler gösterilmek;
10 - Her köyün bir başından öbür
başına kadar çaprazlama iki yol yapmak (bu yollar köy meydanından geçecektir.)
11 - Köyün büyüklüğüne göre orta
yerinde ve mümkün olamazsa kenarında bir meydan açmak;
12 - Köy meydanının bir tarafında
ihtiyar meclisinin toplanıp köyün işlerini görüşmeleri için bir köy odası
yapmak;
13 - Köy, yol üzerinde uğrak ve konuk
ise köy odası yanında ocaklı ve ahırlı bir konuk odası yapmak;
14 - Köyde bir mescit yapmak (yeniden
yapılacak ise köy meydanının bir tarafına yapılacaktır.)
15 - Köyde maarif idarelerinin
vereceği örneğe göre bir mektep yapmak (yeniden yapılacak ise köyün en
havadar bir tarafına yapılacak ve mektebin herhalde bir bahçesi
bulunacaktır.);
16 - Köy yollarının ve meydanının
etrafına ve köyün içinde ve etrafındaki su kenarlarına ve mezarlıklara ve
mezarlık ile köy arasına ağaç dikmek. (Köylü her sene adam başına en az bir
ağaç dikecek ve bu ağaç tamamen tutup yeşilleninciye kadar ağaca bakacak va
yeni dikilmişlere hayvanların sürünerek ve kemirerek zarar vermesinin önünü
almak için etrafına çalı çırpı sarıp muhkemce bağlıyacaktır.);
17 - Köy korusunu muhafaza etmek;
18 - Köyden Hükümet merkezine veya
komşu köylere giden yolların kendi sınırı içindeki kısmını yapmak ve onarmak
ve yollar üzerindeki küçük hendek ve derelerin üstlerine köprü yapmak ve yol
üzerinden gelip gitmeğe zorluk verecek şeyleri kırmak, kaldırmak. (Bir yol
üzerindeki işlerin köyden köy sınırının bittiği yere kadar olanı o
köyündür.);
19 - Köy halkından askerde
bulunanların ve bakacağı olmayan öksüzlerin tarlalarını, bağ ve bahçelerini
(imece) yoliyle sürüp ekmek, harmanlarını kaldırmak;
20 - Köy namına nalbant, bakkal,
arabacı dükkanları yaptırmak;
21 - Köye ortaklama korucu,
sığırtmaç, danacı ve çoban tutmak;
22 - Köyde insanlarda salgın ve
bulaşık bir hastalık çıkarsa veya firengili adam görülürse o gün bir adam
yollıyarak Hükümete haber vermek. (Bu haber üzerine kazadan memur gelinciye
kadar hastanın yanına bakacaklardan başkalarını sokmamak lazımdır.);
23 - Köy hayvanlarında salgın ve
bulaşık bir hastalık görülürse o gün bir adam yollıyarak Hükümete haber
vermek; bu haber üzerine kazadan bir memur gelinciye kadar hasta olan
hayvanı diğerlerinden ayırmak ve hasta hayvan ile beraber bulunmuş olan
hayvanları köyün hasta olmayan hayvanları ile karıştırmamak;
24 - Köyde su basması olursa
birleşerek selin yolunu değiştirmek;
25 - Ekine, mahsule, yemişli,
yemişsiz ağaçlara, bağlara, bahçelere zarar veren kuşları, böcekleri,
tırtılları öldürmek. (Bunun için hangi türlü kuşların ve böceklerin hangi
zamanlarda ve nasıl öldürülmesi lazım geldiği Hükümetten sorulacak ve nasıl
öğretilirse öyle yapılacaktır.);
26 - Köy halkının ekilmiş ve dikilmiş
mahsullerini, ağaçlarını her türlü zarar ve ziyandan muhafaza etmek;
27 - Mecbur olmadıkça yol üzerine
halkın kolaylıkla gelip geçmesine dokunacak şeyler koymamak;
28 - Birdenbire yıkılarak altında
adam ve hayvanat kalacak derecede çürümüş veya eğilmiş duvar veya damları
bir sakatlık çıkarmaması için yıktırmak veya tamir ettirmek;
29 - (Değişik: 2/12/1925 - 684/1.
md.) (Köy içinde bila zaruretin hayvan koşturmamak).
30 - Muhafazasına mecbur oldukları
yırtıcı ve azgın hayvanları başı boş salıvermemek;
31 - Devlet parasını kıymetinden
aşağı aldırtmamak;
32 - Bir adamın suda veya başka
suretle başına bir felaket gelince onu kurtarmak elinde iken yardım etmek;
33 - Köyde çürümüş ve kokmuş meyva
vesair sıhhate muzır şeyler köyden dışarıya götürülür ve gömülür;
34 - Bir hayvana götüremiyecek kadar
yük yüklettirmemek;
35 - Yaylımlara başlı başına hayvan
salmamak ve ortaklama çayırları biçmemek;
36 - Bir yeri kazarak başkalarının
hayvan ve davarlarının düşüp ölmesine ve sakatlanmasına sebep olmasına
meydan vermemek;
37 - İhtiyar meclisleri tarafından
şahitlik için çağrılınca herhalde gelmek ve eğer gelmiyecek kadar mazereti
varsa bildirmek.
Madde 14 - Yapılması köylünün
isteğine bağlı olan şeyler şunlardır:
1 - Köyün evlerinde ahırları
odalardan ayrı bir yere yapmak;
2 - Ev, ahır, hela duvarlarının iç ve
dışları senede bir defa badanalanmak;
3 - Her köyün bir başından öbür
başına kadar olan yolları taş kaldırım ile döşemek;
4 - Köy mezarlığının köyden ve
caddeden uzak bir yerde, suların geldiği tarafta değil, akıp gittiği tarafta
olmasına çalışmak ve etrafını duvarla çevirerek içersine hayvan girmesinin
önünü almak ve mezarlığa gübre süprüntü dökmemek, herkes mezarlarına iyi
bakmak;
5 - Köyde bir çamaşırlık yapmak;
6 - Köyde bir hamam yapmak;
7 - Pazar ve çarşı yerleri yapmak;
8 - Köyün sınırı içinde münasip
yerlerde ve tepelerde orman yetiştirmek;
9 - Köyü, kasaba ve komşu köylere
bitiştiren yolların iki kenarına ağaç dikmek ve köy sınırı içindeki yabani
ağaçları aşılamak;
10 - Köyde ekilip biçilen ve toplanan
mahsulatın veya yapılan eşyanın değeriyle satılabilmesi için köy namına
alıcı adam aramak;
11 - Köy tarla ve bahçelerini sulamak
için bütün köye ortaklama ark yapmak;
12 - Köye ortaklama her türlü ziraat,
pulluk, orak, harman makineleri almak;
13 - Köyde peynir ve yağ yapmak için
makine almak;
14 - Köye ortaklama değirmen yapmak
veya getirtmek;
15 - Köylülerin giydiği esvapları
köyde dokutmağa çalışmak;
16 - Köylüden berber yetiştirmek;
17 - Köylüden ayakkabıcı yetiştirmek;
18 - Köylüden nalbant, demirci,
arabacı, kalaycı yetiştirmek;
19 - Ekinden çok gelir almak için
yapma gübre getirtmek;
20 - Köylünün bilgisini artıracak
kitap getirtmek;
21 - Yemeklik ve para ile köy
fıkarasına ve öksüzlere yardım etmek,kimsesiz
çocukları sünnet ettirmek ve kızları
evlendirmek için yardım etmek ve fukara cenazelerinin kefen vesairesinin
tedarikine çalışmak;
22 - Kazaen yanan veya yıkılan fukara
evlerini bütün köy yardımı ile yapmak;
23 - Bütün köy için bankadan para
kaldırmak ve tarla, bahçe, çift ve tohum almak isteyenlere vermek ve bu
paranın her sene borçlarını toplıyarak bankaya yatırmak;
24 - Köyde güreş, cirit, nişan
talimleri gibi köy oyunlarını yaptırmak;
25 - Kağnıları dört veya iki
tekerlekli arabaya çevirmek ve köy parasiyle
araba yapacak ve onaracak bir tezgah
açtırıp köy namına idare etmek;
26 - Her köyde köy sandığından bir
ambar yaptırıp bunun bir bölmesine harman zamanında herkesten köy namına
mahsullerine göre birer miktar zahire ödünç alınarak konulmak ve bu zahireyi
muhtaç köylülere gene köy namına yemeklik veya tohumluk olarak ödünç vermek
ve her sene ambarda artan zahireyi yeni mahsul ile değiştirmek;
27 - Her sene köy namına bir veya
daha ziyade tarla ektirerek mahsulünü imece yoliyle biçip elde ettikten ve
gelecek sene için tohumu ayırdıktan sonra artanını satarak parasını köy
sandığına yatırmak;
28 - Köy namına iyi cinsten boğa,
aygır, teke, koç satın almak;
29 - Köy korusu olmayan yerlerde koru
yetiştirmek;
30 - Köyde sağlık işlerine bakmak
üzere bir sağlık korucusu bulundurmak, yok ise vilayet veya kaza merkezinde
açılacak sağlık derslerine adam göndererek yetiştirmek suretiyle köyde
istihdam etmek;
31 - Hükümet tarafından sağlık
işlerinde kullanılmak üzere verilecek ilaçları korumak.
32 - (Ek: 12/2/1954 - 6250/1. md.)
Köye elektrik tesisatı vücuda getirmek.
ÜÇÜNCÜ FASIL
İmece ve köy parası
Madde 15 - Köy işlerinin bir çoğu
bütün köylü birleşerek imece ile yapılır.
Madde 16 - (Değişik: 5/7/1939 -
3664/1 md.)
Köy gelirleri, köy işlerini gören
köyün aylıklı adamlarının aylık ve yıllıklariyle köy sınırları içinde
yapılacak mecburi köy işlerine yetmezse:
En yüksek haddi yirmi lirayı aşmamak
üzere herkesin hal ve vaktine göre köy ihtiyar meclisi kararıyla köyde
oturanlara ve köyde maddi alakası bulunanlara salma salınır.
Madde 17 - Köy parası şunlardır:
1 - İhtiyar meclisi tarafından
köylüye salınacak para;
2 - İşbu kanuna göre alınacak ceza
paraları;
3 - Köy namına yazılı emlak ve arazi
geliri;
4 - Yoliyle vakfedilen arazi ve emlak
geliri;
5 - Avarrız gelirleri (ağaç, arazi,
emlak, para);
6 - Hediye ve bağışlanmış paralar ve
mallar, (ianat ve teberruat);
7 - Köy namına ekilen tarla geliri;
8 - Köy tezgah ve ambar ve dükkanları
geliri;
9 - Mühürlenecek ilmühaberlerden
alınacak para, (bu para ihtiyar meclisince yapılıp kaymakam veya vali
tarafından tasdik olunan cetvele göre alınır);
10 - Köy sınırı içindeki taş, kireç,
tuğla, kiremit, çorak, kil gibi ocaklardan alınacak para (nısıf kutru
elliden yüz metreye kadar olanlardan);
11 - Çay ve nehirler üzerindeki kayık
ve sallardan alınacak para, (senenin altı ayı işleyenlere mahsustur. Bundan
fazla işleyenler vilayet idarelerinindir);
12 - Köy sınırı içindeki otlaklardan
ve meralardan fazlasının kira paraları;
13 - Köyde satılmak için kesilen
hayvanlardan alınacak para, (zephiye resmi);
14 - Köy sınırı içinde satılan
hayvanlardan alınacak ihtisap resmi;
15 - Köy sınırı içinde sahipsiz
ağaçların ve yemişlerin geliri;
16 - Köy sınırı içindeki kaplıcalar,
maden suları, (şimdiye kadar belediye,
idarei hususiye, maliye, evkaf ve
eşhas tarafından yoliyle elde edilenler hariç);
17 - Geliri yetişmiyen köylerde
muhtar, imam, katip, korucu, sığırtmaç, danacı gibi köy adamlarının
aylıkları veya senelikleri için salınacak para veya mahsuller.
Madde 18 - Köy namına harcanacak para
iki türlüdür. Biri köylünün isteğine bağlı olmayan, diğeri köylünün isteğine
bağlı olandır.
Madde 19 - (Değişik: 2/6/1934 -
2491/2 md.)
Köylünün isteğine bağlı olmayarak
harcanacak paralar şunlardır :
1 - Köy muhtarının köy derneğince
kesilen aylık veya seneliği,
2 - Varsa katip aylığı,
3 - Köy namına yazılı veya vakıf
emlak ve arazinin vergi ve başka masrafı,
4 - Köyün mecburi işlerine lazım
olacak paralar,
5 - 12 nci madde mucibince isteğe
bağlı iken mecburi yapılan işlere lazım
olacak paralar,
6 - Köy işine bakacak adamların
aylığı.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Köy Muhtarının ve ihtiyar meclisi
azalarının seçilme yolu
Madde 20 - (Değişik: 26/10/1933 -
2329/1 md.)
Her köyde bir köy derneği, bir köy
muhtarı, bir de ihtiyar meclisi bulunur.
Köyde 24 üncü maddeye göre köy
muhtarını ve ihtiyar meclisi azalarını seçmeğe hakkı olan kadın ve erkek
köylülerin toplanmasına köy derneği derler. Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi
azaları doğrudan doğruya köy derneği tarafından ve köylü kadın ve erkekler
arasından seçilir. Köy muhtarı ihtiyar meclisinin başıdır.
Madde 21 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3
md.)
Madde 22 - (Mülga: 18/1/1984 -
2972/37 md.) Madde 23 - Köyün imamı ile muallimi veya başmuallimi ihtiyar
meclisinin her zaman azasıdırlar.
Madde 24 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3
md.)
Madde 25 - (Mülga: 18/1/1984 -
2972/37 md.)
Madde 26-27 - (Mülga: 17/7/1950 -
5672/3 md.)
Madde 28 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3
md.)
Madde 29 - (Mülga: 17/7/1950 - 5672/3
md.)
Madde 30 - (Değişik: 26/10/1983 -
2329/2 md.)
Karı, koca, ana, baba, kız, oğul,
gelin, güvey ve kardeşlerin ihtiyar meclisinde aza olarak bir arada
bulunmaları yasaktır. Bunların seçilmiş olduğu görülür ise içlerinden en çok
sayı kazanmış olan kadın veya erkek azalıkta bırakılır. Sayıları beraber
olur ise evli olan, ikisi de evli ise yaşı büyük olan, yaşları da beraber
ise çocuğu çok olan tercih olunur. Çocuk adedi de beraber olur ise kur'a
çekilerek kur'ada adı önce çıkan azalığa alınır.
Madde 31 - 32 - (Mülga: 7/7/1950 -
5672/3 md.)
Madde 33 - (Değişik: 18/7/1963 -
286/2 md.)
a) Köy muhtarlığına ve ihtiyar
meclisi üyeliğine seçildikten sonra:
1. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden
yasaklı olanlar,
2. İzinsiz olarak yabancı Devlet
resmi hizmetlerinde bulunanlar,
3. Ağır hapis cezasını gerektiren
bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm giyenler,
4. Taksirli suçlar hariç olmak üzere
5 yıldan fazla hapis cezasiyle kesin olarak hüküm giyenler,
5. Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı
iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan biri ile kesin olarak hüküm giymiş
olanlar,
6. Devletin, katma bütçeli
idarelerin, özel idare ve belediyelerin, köylerin, İktisadi Devlet
Teşekküllerinin veya bunlara bağlı daire ve müesseselerle ortaklarının ve
imtiyazlı şirketlerin memur ve müstahdemi olanlar,
7. Cumhuriyet Senatosu üyesi,
milletvekili, il genel meclisi üyesi, belediye meclisi üyesi, belediye
başkanı olanlar,
8. Köy içlerinin mütaahhidi, bu
işlerle ilgili kimselerin kefili veya ortağı olanlar ve bu cihetlerden köye
borçlu bulunanlar,
Muhtar ve ihtiyar meclisi
üyeliğinden, il veya ilçe idare kurulunca çıkarılırlar.
b) Köy tüzel kişiliği ile davacı ve
davalı olan muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri bu davalarda köy tüzel
kişiliğini temsil edemezler. Yetkili temsilciyi köy derneği seçer.
BEŞİNCİ FASIL
Muhtarın göreceği işler
Madde 34 - Köyün sınırı içinde
köylüye ait işleri yapmak ve yaptırmak muh- tarla onun başında bulunduğu
ihtiyar meclisinin vazifesidir.
Madde 35 - Muhtarın göreceği işler
ikiye ayrılır:
1 - Devlet işleri;
2 - Köy işleri.
Madde 36 - Muhtarın göreceği Devlet
işleri şunlardır:
1 - Hükümet tarafından bildirilecek
kanunları, nizamları köy içinde ilan etmek ve halka anlatmak ve kanunlar,
nizamlar, talimatlar, emirler ile kendisine verilecek işleri görmek;
2 - Köyün sınırı içinde dirlik ve
düzenliği korumak (asayişi korumak);
3 - Salgın ve bulaşık hastalıkları
günü gününe Hükümete haber vermek;
4 - Hekim olmayanların ve
üfürükçülerin hastalara ilaç yapmasını menetmek ve Hükümete haber vermek;
5 - Köylünün çiçek ve bulaşık
hastalıklar aşısı ile aşılanıp hastalıktan kurtulmasına çalışmak;
6 - Köye gelip gidenlerin niçin gelip
gitmekte olduklarını anlamak ve bunlar içinde şüpheli adamlar veyahut
ecnebiler görülürse hemen yakın karakola haber vermek;
7 - Her ay içinde köyde doğan, ölen,
nikahlanan ve boşananların defterini yapıp ertesi ayın onuncu gününden evvel
nüfus memuruna vermek ve köyün nüfus defterini birlikte götürerek vukuatı
yürüttürmek;
8 - Vergi toplamak için gelen
tahsildarlara yol göstermek, yardım etmek ve tahsildarların yolsuzluğunu
görürse Hükümete haber vermek.
9 - Asker toplamak ve bakaya ve
kaçakları Hükümete haber vermek;
10 - Köy civarında eşkıya görürse
Hükümete haber vermek ve elinden gelirse tutturmak;
11 - Köylünün ırzına ve canına ve
malına el uzatan ve Hükümet kanunlarını dinlemiyen kimseleri köy korucuları
ve gönüllü korucularla yakalattırarak Hükümete göndermek;
12 - Köy sınırı içinde yangın ve sel
olursa köylüleri toplayıp söndürmeğe ve çevirmeğe çalışmak, (orman
yangınlarında sınırdan dışarı olsa dahi yardıma mecburdurlar.);
13 - Mahkemelerden gönderilen
celpname ve her türlü tezkere ve hükümleri lazım gelenlere bildirerek
istenilen işleri yapmak ve mahkeme mubaşirine ve jandarmaya vazifesinde
kolaylık göstermek;
14 - İhzar ve tevkif müzekkereleri
(bazı adamların kanun namına tutulmasını emreden mahkeme kağıdı)
gösterildikte aranılan kimseleri kağıdı getirenlere tutturmak;
15 - Zarar görenlerin şikayeti ve
bilip işidenlerin haber vermesi üzerine sorup araştırmak;
16 - Bu kanunda ismi geçen davaları
ihtiyar meclisine söyleyip hükmünü almak.
Madde 37 - Muhtarın göreceği köy
işleri şunlardır:
1 - 13 üncü maddede sayılan işleri
ihtiyar meclisi ile görüşerek yapmak ve yaptırmak;
2 - 14 üncü maddede sayılan işlerin
yapılabilmesi için köylülere öğüt vermek;
3 - İhtiyar meclisi ile görüştükten
sonra köylüyü işe çağırmak;
4 - İhtiyar meclisi kararı ile köy
işlerine harcanacak parayı toplamak;
5 - Köy işlerine harcanacak parayı
topladıktan sonra harcamak için emir vermek;
6 - Bir ay içinde nerelere ve ne
kadar para harcamış ise gelecek ay başında hesabatını ihtiyar meclisine
vermek;
7 - Köy işlerinde hem davacı, hem
hasım olarak mahkemede bulunmak ve isterse mahkemeye diğer birini yerine
(vekil) göndermektir.
Madde 38 - Köy muhtarına köy işlerini
gördükleri zaman karşı gelen ve kötü söyliyenler Devlet memuruna karşı
koyanlar gibi ceza görürler.
Madde 39 - Muhtar yazılarını köy
katibine yazdırır. Köyde katip bulunmazsa bu işi köyün muallimine ve yoksa
imamına yaptırır.
Madde 40 - Köy muhtarının köylü
faydasına olmayan kararlarını kaymakam bozabilir. Fakat, onun yerine
kaymakam kendiliğinden karar veremez. Karar, gene köylü tarafından verilir.
Madde 41 - (Değişik: 18/7/1963 -
286/2 md.)
İl merkezine bağlı köylerde vali,
ilçelere bağlı köylerde kaymakamlar, muhtarın köy işlerini ve kanunlarla
verilen diğer görevlerini yapmadığını görürlerse muhtara yazılı ihtarda
bulunurlar. Buna rağmen iş görmiyen muhtar, yetkili idare kurulu kararıyla
görevinden uzaklaştırılır.
İhtiyar meclisinin göreceği işler
Madde 42 - İhtiyar meclisi en az
haftada bir defa toplanıp konuşur. İhtiyar meclisini muhtar toplanmağa
çağırır. İhtiyar meclisi köy muhtarının çağırmadığı ve meclisin toplanma
günü olmadığı vakitlerde dahi köy muhtarına haber vererek kendi isteği ile
toplanabilir.
Madde 43 - İhtiyar meclisi köy
işlerini en ziyade lazım olandan başlayarak bir sıraya koyar ve biri yapılıp
bittikten sonra sırasiyle hepsini köylüye gördürmeğe çalışır. Evvel
yapılması lazım gelen sağlık, yol, mektep işlerinin geri bırakıldığı haber
alınır veya şikayet edilirse köyün bağlı olduğu kaymakam veya vali
tarafından gösterilen yolda yapılır.
Madde 44 - İhtiyar meclisinin
göreceği işler şunlardır:
1 - İhtiyar meclisi köylüye ait
işleri konuşur ve hangi işleri köylü tarafından kendileri çalışarak doğrudan
doğruya ve hangi işlerin para ile veya ırgat ile görülebileceğine karar
verir. "Köy işlerinden köy ahalisinin imece ile çalışarak yapacakları işi,
köylünün çift ve çubuğu ile uğraşmadıkları boş zamanlara bırakır."
2 - (Değişik: 12/2/1954 - 6250/2 md.)
İhtiyar Meclisi bu Kanunun 13 ve 14 üncü maddelerinde yazılı mecburi ve
ihtiyari işleri yapmak için lüzumu halinde köy sınırı içindeki
gayrimenkulleri değer pahasiyle satın alır. Mal sahibi razı olmazsa köyün
bağlı bulunduğu kaza veya vilayet idare heyeti işi gözden geçirir. İdare
heyetinin kararına söz yoktur.
3 - Tarlası olmayan veya yetişmiyen
köylüye köyün sınırı içinden boz haliden bir parça ayırıp vermek ve
tasarrufu malsandığına veya sair dairelere geçmiş olan araziyi köy namına
satın alıp arazisi olmayanlara vermek ve bedelini taksitle köy sandığına
ödetmek mecburidir.
4 - İhtiyar meclisi köylünün kaçar
gün çalışacağını kestirir.
5 - Köy işi için beher köylüye haline
göre salınacak paranın ne olacağını keser.
Madde 45 - Paranın harcanmasında
hiçbir fenalık olmamasına ve faydasız yere para verilmemesine köy muhtarı ve
ihtiyar meclisi azaları göz kulak olurlar ve paranın harcanmasında fenalık
ve yolsuzluk olduğu Hükümetçe anlaşılırsa kaza idare meclisinin hükmü ile
Tahsili Emval Kanununa göre köy muhtarı ve ihtiyar meclisi azasının malları
satılarak köylünün parası ödenir.
Madde 46 - (Değişik: 7/7/1950 -
5672/2 md.)
Mecburi işleri gördürmiyen ve
toplanması isteğe bağlı olmayan paraları toplamayan ve toplattırmayan köy
muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerine köyün bağlı bulunduğu idare kurulunca
10 liradan 50 liraya kadar para cezası hükmolunur. Bu ceza Maliyece Tahsili
Emval Kanununa tevfikan tahsil ve köy sandığına teslim olunur.
İki ve daha ziyade köylere düşen
işler
Madde 47 - İki ve daha ziyade köyler
arasındaki işler için o köylerin muhtar ve ihtiyar meclisleri kendi
aralarında kararlaştıracakları bir köyde toplanarak konuşurlar ve ne türlü
yapılacağını ve her köyün o işte ne türlü yardım edeceğini kararlaştırırlar
ve ondan sonra Hükümete haber vererek alacakları izne göre işe başlarlar.
Madde 48 - İki veya daha ziyade
köylere düşen işler için köylerin ihtiyar meclisleri kendi aralarında
anlaşamazlarsa bunlardan bir tarafın dilemesi üzerine köyün bağlı olduğu
Hükümet reisi işe karışır ve o köylerin ihtiyar meclislerini toplıyarak işi
bitirir.
ALTINCI FASIL
İhtiyar meclislerinin göreceği
davalar
Madde 49 - 52 - (Mülga:
18/7/1963-286/3 md.)
Madde 53 - İhtiyar meclisleri
köylünün iki tarafın uzlaşmasiyle bitirilebilen her türlü işlerini görürler.
(Sulh).
Madde 54 - 55 - (Mülga: 2/7/1941
.4081/36 md.)
Madde 56 - 13 üncü maddede yazılan
mecburi işleri yapmıyan köylüden ihtiyar meclisinin kararıyla haline göre
bir kuruştan yüz kuruşa kadar ceza alınır. Ceza parasını vermiyenler
hakkında (66) ncı maddeye göre muamele yapılır. Cezaya mahküm olan adam o
işten gene kaçarsa evvelki ceza iki kat olarak alınır.
İhtiyar meclisince salınan parayı
ödemeyenlerden iki katı (66) ncı maddeye göre tahsil olunur.
YEDİNCİ FASIL
Davaların nasıl görüleceği
Madde 57 - 65 - (Mülga:
18/7/1963-286/3 md.)
Madde 66 - Köyce salınan parayı ve
ihtiyar meclisince hükmedilen paraları vermiyenlere yirmi bir gün zarfında
borcunu vermesi için köy muhtarı tarafından haber gönderilir. Yirmi bir
günün sonunda borçlu gene borcunu vermezse ihtiyar meclisinin mazbatası
Hükümete gönderilir. Vali veya kaymakam veya nahiye müdürü aşağıdaki usule
göre parayı tahsil ve köy sandığına veya ihtiyar meclisi vasıtasıyle
alacaklılara teslim eder. Şöyle ki:
1 - Borçlu veya cezalıya lazım
olandan gayri ev eşyası satılmak suretiyle alınır. Fazla eşyası bulunamazsa
veyahut alınan eşya borcu ödeyemezse bir yerden diğer bir yere götürülebilen
diğer malları, bu da yoksa tarla bağ ve bahçe gibi bir yerden diğer bir yere
götürülemiyen malları satılır. Çift ve çubuğu ve çift hayvanatı satılamaz.
2 - Ev eşyasiyle bir yerden diğer bir
yere naklonulabilen her nevi eşya haczi gününden başlayarak üç gün içinde
ihtiyar meclisinin gözü önünde ve kasabada belediye vasıtasıyle sattırılır.
Yetecek kadarı köy sandığına veya alacaklıya ve üst tarafı mal sahibine
verilir. Üç gün içinde borcunu verenlerin malı geri verilir.
3 - Oturduğu ev ile geçimi için lazım
olan tarla, bağ, b ahçenin ve dört senelik mahsulü veya kirası borca yetişen
ve bir yerden diğer yere götürülemiyen malların satılması yasaktır.
4 - Haczolunan ve bir yerden diğer
yere götürülemiyen mallar yirmi gün müddetle müzayedeye çıkarılır. Bu müddet
bittikte sürülen peyler kafi görülürse on gün müddetle askıya alınır ve on
gün bitince herkaç kuruşa çıkmış ise Hükümetçe talibine ihale olunur.
5 - Satılan şeylere köy ihtiyar
meclisi azaları doğrudan doğruya kendileri veya başkaları vasıtasiyle pey
süremezler ve satın alamazlar.
Madde 67 - (Mülga: 18/7/1963-286/3
md.)
SEKİZİNCİ FASIL
Köy korucuları ve göreceği işler
Madde 68 - Köy sınırı içinde herkesin
ırzını, canını ve malını korumak için köy korucuları bulundurulur.
Madde 69 - Her köyde en aşağı bir
korucu bulunur. Nüfusu binden yukarı köylerde her beş yüz kişiye bir korucu
daha tutulur.
Madde 70 - Korucular ihtiyar meclisi
tarafından tutulur ve köy muhtarının vereceği haber üzerine kaymakamın
buyurultusu ile işe başlar.
Madde 71 - (Değişik: 12/5/1928 -
1256/1 md.)
Korucuların 22 yaşından küçük ve
altmış yaşından büyük olmaması ve bir cürüm ile cezalandırılmamış ve iyi
huylu tanınmış bulunması ve herkesle kavga çıkarmak, serhoşluk gibi
huysuzlukları olmaması şarttır.
Madde 72 - Korucular köy muhtarının
emri altındadır. Resmi işlerde onun her emrini tutmağa mecburdur.
Madde 73 - Korucular silahlıdırlar.
Kendilerine karşı gelenler jandarmaya karşı gelmiş gibi ceza görürler.
Madde 74 - Köy muhtarı ve ihtiyar
meclisi mahsul zamanlarında çapulcular ve eşkiya türemiş ise yağmadan köy
halkını korumak için köylünün eli silah tutanlarından lüzumu kadarını
gönüllü korucu ayırarak bunların isimlerini bir kağıda yazıp kaymakama
götürür. Kaymakamın müsaadesi olursa bu gönüllü korucular asıl korucularla
beraber yağmacılara ve eşkiyaya karşı köy ve köylüyü korurlar.
(Ek: 26/3/1985 - 3175/1 md.; Değişik:
7/2/1990 - 3612/2 md.) Bakanlar
Kurulunca tespit edilecek illerde;
olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere ve şiddet hareketlerine ait
ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması veya ne sebeple olursa
olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin artması hallerinde
de, Valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile yeteri kadar "geçici
köy korucusu" görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilen geçici köy
korucularına görevleri süresince ödenecek ücret ile hizmetin bitiminde
verilecek tazminat miktarı ve giyim bedelleri İçişleri ile Maliye ve Gümrük
Bakanlıklarınca müştereken tespit edilir ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı
bütçesinin ilgili transfer harcamaları bölümünden İçişleri Bakanlığı
bütçesine aktarılacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanır.
(Ek : 26/3/1985 - 3175/1 md.) Köy
Korucuları ve Geçici Köy Korucularının görevde bulundukları süre içinde
yaralanmaları, sakatlanmaları veya ölümleri halinde "2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun" hükümleri uygulanır.
Madde 75 - Koruculara verilecek
silahlar ve cephaneler Hükümet tarafından ihtiyar meclisine mazbata
mukabilinde demirbaş olarak verilir.
Madde 76 - Korucular kendilerine
verilen resmi silah ve cephaneleri ancak kendileri kullanırlar. Başkalarına
emanet veremezler.
Madde 77 - Korucular aşağıdaki
hallerde silah kullanabilirler:
1 - Vazifesini yaparken kendisine
saldıran ve hayatını tehlikeye koyan kimselere karşı hayatını korumak için
mecburi olursa;
2 - Vazifesini yaparken ahaliden bir
kimsenin can veya ırz tehlikesi altında kaldığını görür ve onu kurtarmak
için başka bir çare bulamaz da bunalırsa;
3 - Cürmü meşhutta (yani yapılırken
veyahut yapıldıktan sonra henüz izi meydanda iken) bir cinayetin failini
yahut maznun bir şahsı yakalamak istediği halde o kimse silahla karşı korsa;
4 - Tutulan bir cani kaçar ve "dur"
emrini dinlemez ve onu tekrar yakalamak için silah kullanmaktan başka çare
bulunmazsa;
5 - Eşkiya takibi sırasında yatak
olan yerlerden süpheli bir adam çıkar ve korucunun "dur" emrine itaat
etmeyip kaçarsa.
Yukarda sayılan ahvalden maada korucu
silahını kullandığından dolayı ceza görür. Korucu silah kullanmağa mecbur
olduğu zaman bile mümkün mertebe öldürmeksizin yaralıyarak tutmağa dikkat
eder.
Madde 78 - (Değişik: 22/9/1941 -
4114/1 md.)
1 - (Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1
md.; Aynen Kabul: 7/2/1990-3612/3 md.)
Korucuların kıyafetleri ve
silahlarının şekli İçişleri Bakanlığınca tayin olunur.
2 - Korucu elbiselerinin parası köy
gelirinden senede bir defa verilir.
İki senede bir de gocuk veya kepenek
verilir.
3 - Korucular, ellerine verilen
koruculuk cüzdanını daima üzerinde bulundurur ve korucusu olduğu köyün adı
kalın yazı ve vilayet ve kaza adları ince yazı ile yazılmış olmak üzere
gösterilen örneğe göre pirinçten bir levhayı göğüslerinin sol tarafına daima
asmağa mecburdurlar.
4 - Korucuların taşıyacakları
silahların cinsi harb silahlarındandır.
Madde 79 - Ölen veya koruculuğu
bırakan veyahut çıkarılan korucuların silah, fişek, tezkere ve levhaları ve
gocuk veya kepeneği, yerlerine geleceklere verilmek üzere köy muhtarı
tarafından alınıp saklanır.
Madde 80 - Vazifesinde kayıtsızlığı
ve tenbelliği ve aşağıda sayılan yasak işleri yapan korucular, ihtiyar
meclisi tarafından ilk defasında tekdir, ikincisinde tevbih olunur ve her
iki ceza da tezkerelerine işaret edilir. Üçüncü defasında işten çıkarılır.
Madde 81 - Koruculara yasak olan
işler şunlardır:
1 - Koruculuktan başka iş yapmak:
mesela dükkan, kahvehane, han açıp işletmek veya bunlara ortaklık etmek;
2 - Köylüden herhangi birinin veya
kendi hizmetinde bulunmak için izinsiz vazifesini terketmek;
3 - Koruduğu bağ ve bahçe ve
ekinlerden fuzili faydalanmak;
4 - Kendi hayvanlarını otlatmak ve
köye çobanlık etmek;
5 - Levha, elbise ve silah ve
cüzdanını üzerinde taşımamak veya değiştirmek.
Madde 82 - Silahını ve cephanesini
kayıtsızlığı yüzünden kaybeden veya isteğiyle aharın eline geçmesine sebep
olan korucu hemen çıkarılarak hakkında ayrıca ceza yapılmak üzere Hükümete
haber verilir ve silah ve cephane parası ödettirilir.
DOKUZUNCU FASIL
Köy imamları
Madde 83 - Köy imamları köy
derneğinin intihabı ve müftünün buyurultusiyle
tayin olunurlar. Bu kanunun neşri
tarihinde mevcut olan imamlar yeniden buyrultu almağa mecburdurlar.
Madde 84 - İmam olacaklar yirmi
dördüncü maddeye göre (ikinci fıkrasından başka) lazım gelen sıfatları haiz
olmakla beraber ilmihal, amalierbaa ve kafi derecede Türkiye coğrafyası ve
Türk ve İslam tarihini ve sağlık işlerini bilmek ve okunaklı yazı yazmak
lazımdır.
Madde 85 - Köy imamlarına köyce
şimdiye kadar ne veriliyorsa gene o verilecektir. Ancak verilen şeyler,
ihtiyar meclisi vasıtasiyle toplanır ve verilir.
Madde 86 - Bir köyde birden fazla
imam bulunursa ihtiyar meclisinde aza olarak bulunacak imamı kaymakam seçer.
ONUNCU FASIL
Müteferrik maddeler
Madde 87 - Türkiye Cumhuriyeti
tabiiyetinde bulunmıyan gerek şahıslar, gerek şahıs hükmünde olan cemiyet ve
şirketlerin (eşhası hususiye ve hükmiye) köylerde arazi ve emlak almaları
memnudur.
(Ek fıkra: 21/6/1984-3029/2 md.;
İptal: Anayasa Mahkemesinin 13/6/1985 tarih, E. 1984/14, K. 1985/7 sayılı
Kararı ile.)
(Ek fıkralar: 22/4/1986-3278/2 md.;
İptal: Anayasa Mahkemesinin 9/10/1986 tarih, E. 1986/18, K. 1986/24 sayılı
kararı ile.)
Madde 88 - Ecnebi tebaası köylerde
ikamet etmek için Dahiliye Vekaletinden resmi tezkere alacaklardır. Bu
tezkerelerin verilip verilmemesi ve ikamet müddetlerinin azaltılıp
çoğaltılması Dahiliye Vekaletine aittir.
Madde 89 - İşbu Köy Kanunu kadın ve
erkek nüfusu yüz elliden yukarı olan köyler içindir. Nüfusu yüz elliden
aşağı olan köyler bu kanuna göre köy ahalisinden seçim hakkı olanların
yarısından çoğunun istemesiyle etrafındaki bir saat ve ondan aşağı olan
köylerden birine bağlanırlar veyahut vali veya kaymakam bu kanunun hangi
maddeleri yapılacağını ayrıca emreder. Bu kabil köyler hiçbir köye bağlanmaz
ve vali veya kaymakam da hiçbir emir vermezse eski göreneklerine göre
işlerini yaparlar.
Madde 90 - Yüz elli nüfustan aşağı
birkaç köy bir arada bulunursa her köydeki seçim hakkı onların yarısından
çoğunun isteğiyle birleşerek bu kanuna göre bir köy olurlar.
Madde 91 - İşbu kanunun bir tanesini
köy odasında diğer bir tanesini de kö- yün cami veyahut mektebinde
bulundurmayan köy muhtarı kaymakamın emriyle köy sandığına beş lira ceza
parası verir.
Madde 92 - İşbu kanundaki
cezayinakdiler köy sandığının varidatıdır.
Madde 93 - Köy mühürleri bu kanuna
merbut numune veçhile bir çeşitle vilayetlerce yaptırılıp gönderilir. Köy
mühürü bir kutu içinde bulundurulur ve üzeri ihtiyar meclisinin en az iki
azası tarafından mühürlenir ve ihtiyar meclisi önünde açılır.
Madde 94 - İşbu Köy Kanunu köy
mekteplerinde çocuklara belletilir.
Madde 95 - İşbu kanuna muhalif ve
köylere ait bütün kanunlar, nizamlar ve maddeler kaldırılmıştır.
Ek Madde 1-(5/7/1939 tarih ve 3664
sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek teselsül için
numaralandırılmıştır.)
Salma köyde oturanlar için hane
başına tevzi edilir. Bir hanede oturanların kendilerine ait gelirleri olduğu
takdirde bunlar dahi ayrı hane sahibi sayılırlar. Salma tevzi edilirken her
hanenin tediye kudreti esas olarak gözönünde tutulur.
Köy haricinde oturup da köyde maddi
alakası bulunanların vergi miktarı, o köydeki alaka ve istifadelerinin
derecesi nisbetiyle ölçülür ve ona göre tayin olunur.
Ek Madde 2 - (5/7/1939 tarih ve 3664
sayılı Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek numarası
teselsül ettirilmiştir.) Köyün aylıklı adamlarının ücretleriyle mecburi
işlerden başka hiç bir iş için ve hiç bir nam ve maksatla salma salınamaz.
Bu suretle toplanan paralar bu işlerden maada hiç bir yere ve hizmete tahsis
olunamaz.
Ek Madde 3 - (5/7/1939 tarih ve 3664
sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek numarası
teselsül ettirilmiştir.) Köy İhtiyar meclisi salınacak salmanın nisbet, cins
ve mikdarını İkincikanun ayı içinde tayin ve tevzi cetvellerini tanzim
ederek on beş gün müddetle umumun görebileceği yerlere asmak suretiyle ilan
ve hariçte bulunanlara tebliğ eder. Salınan salmalarda kanun hükümlerine
uygunsuzluk veya nisbetsizlik olduğunu iddia edenler ilan veya tebliğ
müddetinin hitamından itibaren on gün içinde itirazlarını köy muhtarına
söylerler veya yazı ile bildirirler ve müracaatlarını tutulacak deftere
yazdırarak bir ilmühaber alırlar.
Köy ihtiyar meclisi bir hafta içinde
itirazlara bakarak kararını vermeğe ve itiraz edenlere bildirmeğe mecburdur.
Bu kararlar aleyhine tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde merkez
kazasında valiye, diğer kazalarda kaymakamlara müracaat edilebilir. Bunların
verecekleri kararlar kat'i olup aleyhine Devlet Şurasına müracaat edilemez.
Ek Madde 4 - (5/7/1939 tarih ve 3664
sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek numarası
teselsül ettirilmiştir.) Salma kararlarının köy karar defterine geçirilmesi
ve tadilatının işaret olunması mecburidir.
Ek Madde 5 - (5/7/1939 tarih ve 3664
sayılı Kanunun 6 ıncı maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek numarası
teselsül ettirilmiştir.)
Salma mükellefiyetini aynen veya
nakden ifa edemeyenler bedenen çalıştırılabilirler.
Ek Madde 6 - (Ek: 18/7/1963 - 286/1
md.)
Seçim tutanaklarının verilmesi ilçe
seçim kurullarına aittir. Bu kurullar, muhtarlığa ve ihtiyar meclisi asil ve
yedek üyeliklerini kazananların tutanaklarını geciktirmeksizin verir. İlçe
seçim kurulu başkanı köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi asıl ve yedek
üyeliğine seçilenleri gösteren tutanağın bir suretini o seçim çevresinde
derhal ilan ettirir. Diğer bir suretini de bir hafta süre ile ilçe seçim
kurulu kapısına astırır.
Muhtarlıkları, ihtiyar meclisi asıl
ve yedek üyeliklerini kazananların köyler itibariyle bir listesi ilçe seçim
kurullarınca vali veya kaymakamlara verilir.
Ek Madde 7 - (Ek: 18/7/1963-286/1
md.)
İlçe seçim kurullarının kararlarına;
26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri hakkındaki Kanunun 129 uncu maddesinde belirtilen süreler içinde,
Seçimin iptaline dair kararlarına da 15 gün zarfında, İl seçim kurullarına
itiraz edilebilir. İl seçim kurulları itirazları inceliyerek en geç bir ay
içinde kesin olarak karara bağlarlar. İl seçim kurullarınca muhtar ve
ihtiyar meclisi seçimlerinin iptali halinde aşağıda yazıldığı şekilde
hareket edilir.
A) Muhtar ve ihtiyar meclisi seçimi
iptal edilmişse eski muhtar ve ihtiyar meclisi yeni seçim yapılıncaya kadar
görevlerine devam ederler.
B) Sadece muhtar seçimi iptal
edilmişse yeni muhtar seçilinceye kadar muhtarlık görevlerini yeni seçilen
birinci üye görür. (Muhtarın geçici olarak görevini yapamıyacağı hallerde de
görevi, aldıkları oy sırasına göre üyeler tarafından yürütülür.)
C) Yalnız ihtiyar meclisi seçimi
iptal edilmişse eski meclis yeni seçime kadar görevine devam eder.
Ek Madde 8 - (18/7/1963 - 286/1 md.
ile gelen ek 9 uncu madde hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Devlet İstatistik Enstitüsü İlçe seçim kurulları tarafından seçimi takip
eden bir ay zarfında kendisine intikal ettirilecek belgelere dayanarak
köyler itibariyle seçmenler sayısını, oy kullananlar sayısını ve muteber
sayılan oy sayısını, seçimi takip eden bir yıl içinde yayımlar.
Ara seçimlerinin sonuçları Devlet
İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanmaz.
Ek Madde 9 - (20/5/1987-3367/1 md.
ile gelen ek 11 inci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köy muhtarı, köy ihtiyar meclisinin
olumlu kararını aldıktan sonra, köy yerleşme planının yapılmasını bağlı
bulunduğu mülki amirinden talep edebilir.
Köy yerleşme planı, köy yerleşik ve
gelişme alanını ihtiva eder.
Ek Madde 10 - (20/5/1987-3367/1 md.
ile gelen ek 12 inci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Valilikçe resen veya köy muhtarının talebi uygun bulunduğu takdirde, köy
yerleşme planının yapılması için Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonuna
gönderilir. Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonu, Vali Yardımcısı
başkanlığında Maliye ve Gümrük, Bayındırlık ve İskan, Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanlıkları ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü mahalli
kuruluşlarının birer teknik elemanı ile köy temsilcisinden oluşur.
Gerektiğinde bu komisyona ilgili diğer kuruluşlardan da uzman eleman iştirak
ettirilir.
Komisyon, köyün halihazır ve gelişme
durumunu dikkate alarak, konut ve genel ihtiyaçlarına göre köy yerleşme
planını düzenler. Bu plan üzerinde Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı, meri
İmar Kanunu ve bu konudaki yönetmelik hükümlerine tabi olmaksızın,
parsellerin konumunu belirleyen işleri yapar veya yaptırır. Bu plan
valilikçe onaylanarak kesinleştirilir ve yürürlüğe girer.
Ek Madde 11 - (20/5/1987-3367/1 md.
ile gelen ek 13 üncü md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Komisyon kararı ve köy yerleşme planı
köy muhtarlığına tebliğ edilir. İtiraz edilmezse valinin onayı ile
kesinleşir. Köy muhtarı köy ihtiyar meclisinin kararına dayanarak komisyon
kararına karşı en geç 30 gün içinde valiliğe itiraz edebilir, itiraz
valilikçe 15 gün içinde karara bağlanır. Bu karar kesindir.
Kesinleşen kararlar Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanlığı tarafından uygulanır.
Ek Madde 12 - (20/5/1987 - 3367/1 md.
ile gelen ek 14 üncü md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köy yerleşme planında konut alanı ve
köy genel ihtiyaçlarına ayrılan yerler, Devletin hüküm ve tasarrufu altında
bulunan mera, yaylak, seyrangah, yol, harman ve panayır yerleri gibi alanlar
ve Hazinenin mülkiyetinde olup kamu hizmetine tahsis edilmemiş taşınmaz
mallar köy yerleşme planının onayı ile bu vasıflarını kendiliğinden kaybeder
ve valiliğin talebi üzerine köy tüzelkişiliği adına resen tapuya tescil
edilir.
Ek Madde 13 - (20/5/1987 - 3367/1 md.
ile gelen ek 15 inci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köy tüzelkişiliği adına, köy yerleşme planına göre en çok 2000 m2 olmak
üzere tescil edilen parseller köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı olup
evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi kararı ile rayiç bedel
üzerinden satılır.
Satış bedeli peşin veya en çok 5
yılda ve 5 eşit taksitle tahsil edilerek, o köyün imar işlerinde kullanılmak
üzere köy sandığına yatırılır.
Köy ihtiyar meclisince satılan
parseller üzerine satış tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde bina
yapılması zorunludur.
Hak sahipleri bu yerleri 10 yıl
müddetle başkalarına devir ve temlik edemezler.
Ek Madde 14 - (20/5/1987 - 3367/1 md.
ile gelen ek 16 ncı md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
6831 sayılı, Orman, 2634 sayılı
Turizmi Teşvik, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma, 1051
sayılı Kanunla değişik 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla
Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair ve 2565 sayılı Askeri Yasak
Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunları bu Kanun kapsamı dışındadır.
Bu Kanunun hükümleri, belediye
mücavir alanında bulunan köyler için, valinin teklifi ve Bayındırlık ve
İskan Bakanlığının onayı ile uygulanır.
Ek Madde 15 - (20/5/1987 - 3367/1 md.
ile gelen ek 17 inci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Komisyonun teşkili, çalışma ve karar
verme esas ve usulleri, köy tüzelkişiliği adına yapılacak tesciller, köy
yerleşme planı düzenleme esas ve usulleri, ihtiyaç sahiplerinde aranan
vasıflar, devir yasakları, taşınmaz malların amaca uygun kullanılma
esasları, rayiç bedel tayini, satış esasları ve diğer hususlar, bir
yönetmelikle belirlenir.
Bu yönetmelik, kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde Tarım Orman ve Köyişleri
Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlünce ve ilgili kuruluşların
görüşleri alınarak hazırlanır.
Madde 96 - İşbu kanunun hükümleri
neşir ve ilanı tarihinden başlar.
Madde 97 - İşbu kanunun hükümlerini
yaptırmağa Dahiliye ve Adliye Vekilleri memurdur.
442 SAYILI KANUNDA EK VE
DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE
HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten
kaldırılan --------------------------------
Kanun veya Kanun
Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
-------------------------------------- -------- ---------
--------------
20 Temmuz 1330 tarihli Kır Bekçileri
Kanu-
nunun bu Kanuna uymayan hükümleriyle
Köy
Kanununun 54 ve 55 inci
maddeleri 2/7/1941 4081 36
442 sayılı Köy Kanununun 26, 27, 29,
31 ve
32 nci maddeleri ile 41 inci
maddesinin
(Kaymakamın seçim için köy derneğini
toplamasına) dair olan
hükmü 7/7/1950 5672 3
442 sayılı Köy Kanunun 21, 24, 28,
49, 50, 51,
52, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64,
65 ve 67 nci
maddeleriyle 5672 sayılı Kanunun ek
1, ek 2 ve
ek 3 üncü maddeleri ve 5998,
6835,7366 sayılı
kanunlar 18/7/1963
286 3
18/7/1963 gün ve 286 sayılı Köy
Kanununda
değişiklik yapılmasına dair Kanunun,
seçimlerle
ilgili ve 2972 sayılı Kanuna aykırı
hüküm-
leri
18/1/1984 2972 37
442 SAYILI KANUNA EK VE
DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRiŞ TARİHİNİ GÖSTERİR
LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte Yür. Giren
Maddeler Giriş Tarihi
----------
----------------------------------------- ---------------
684
-- 2/12/1925
1256
-- 1/5/1928
2329
-- 28/10/1933
2491
-- 6/6/1934
3664
-- 11/7/1939
4081
-- 10/7/1941
4114
-- 25/9/1941
5672
-- 12/7/1950
5998
-- 13/1/1953
6169
-- 24/7/1953
6250
-- 19/2/1954
6835
-- 10/9/1956
7165
-- 25/11/1958
7366
-- 29/7/1959
286
-- 26/7/1963
906
-- 15/7/1967
1252
-- 22/4/1970
2108
-- 10/9/1977
2972
-- 18/1/1984
3029
-- 28/6/1984
3175
-- 4/4/1985
3278
-- 6/5/1986
3367
-- 26/5/1987
KHK/336
-- 5/8/1988
4342
-- 28/2/1998
|